20 Ekim 2008 Pazartesi

Zahater mi? Zahter mi?


Bu sefer kafa karıştıran bir meseleye bir dokunmadan geçmek istemedim. Güneydoğu bölgesi ve tabi özellikle Hatay ve havalisinden gelen zahter adlı otla Hataydan Suriye'ye kadar olan havalide kullanılan baharat karışımı zahter kafa karıştıran bir olgu.
Şimdi zahter, yada zahater yada satr gibi telaffuzları olan baharat karışımı aslen kekik, mercanköşk ve adını aldığı zahter otundan ve yöresel olarak katılabilen tuz, sumak hatta kimyon dan oluşabilen bir karışım ve o yörede yoğurt dahil bir çok şeye ekleniyor, zeytinyağı ile karıştırılıyor vs. Lübnan, Suriye de masada olmaz ise olmazlardan. Ancak mesele burdan sonra biraz karışık, zahter otunun ne olduğu konusunda Hatay lılar hariç herkesin ayrı bir yorumu var, Hatay da zahter origanum syriacum adlı bitki manasına gelir, Kıbrıs ta ak yada beyaz kekik denen bu bitki kekik gibi kokar, o yüzden satureja montana yada yakın akrabası satureja hortensis le karıştırılıyor. Bu bitkiler, dağ kekiği,kekik,zahter,yabani reyhan ,dağ reyhanı gibi aklınızın alamayacağı kadar bir yığın isimle anılıyor. Her biri ziraat fakültesinde tez konusu olur. Üstüne üstelik Thymus capitatus da yani bildiğimiz klasik kekik de işin içine arada giriyor ve işin içinden çıkılması zorlaşıyor. Bunların nedeni bütün bu bitkilerin Lamiaceae veya labiatae familyasından olmaları, bu aile o kadar genişki çoğu yakın coğrafyamızda dahil 3500 tür eder! Aslen nanegiller olan bu familyada ada çayından ,naneye mercanköşkten lavantaya ne ararsanız var, dolayısı ile işin içinden çıkmak için gerçekten uzman olmak gerekiyor. Bu yüzden sık sık gereksiz tartışmaların açıldığını görmek son derece olası, ömrüm vefa ederse zaman zaman adı geçen otlardan bahsetmeyi düşünüyorum.

Hiç yorum yok: